Zanik wzrostu gospodarczego – w początkowym okresie industrializacji wzrost gospodarczy w krajach bloku radzieckiego był stosunkowo szybki, lecz odbywał się kosztem społeczeństwa. Jednak w dłuższym okresie stosowanie mechanizmu nakazowego, z pominięciem narzędzi rynkowych doprowadziło do drastycznego spowolnienia tempa wzrostu. Nie efektywne rozdzielanie zasobów i środków oraz nieracjonalne wykorzystanie siły roboczej, tzw. bezrobocie ukryte, doprowadziło do stagnacji gospodarczej państw RWPG.
Z ekonomicznego punktu widzenia gospodarka centralnie planowana stała się przyczyną zastoju ekonomicznego państw bloku wschodniego. Nieefektywność gospodarek, brak racjonalnych proporcji między gałęziami gospodarki., niedobory na rynkach nieuchronnie musiały doprowadzić do buntu społecznego przeciwko władzy.