W analizach teoretycznych i w badaniach proporcji podziału dochodów najczęściej używaną kategorią jest dochód narodowy według cen czynników wytwórczych. Koncepcja ta wywodziła się pierwotnie w ekonomii klasycznej z teorii usług czynników produkcji, a w ekonomii neoklasycznej z teorii produkcyjności krańcowej trzech czynników produkcji: kapitału, ziemi i pracy.
Na niej opiera się neoklasyczna teoria podziału, zgodnie z którą zysk, renta i płaca są określane przez krańcową produkcyjność każdego z wymienionych i w pełni produkcyjnie wykorzystanych czynników produkcji.
Analizując mierzenie produktu społecznego i dobrobytu należy zwrócić uwagę na fakt istnienia tzw. podziemia gospodarczego oraz związanego z nim zatrudnienia nie rejestrowanego, które przynosi często bardzo wysokie dochody. Zakres i wyniki tego typu działalności wpływają na poziom życia, lecz nie są objęte rachunkiem produktu narodowego. W ostatnich latach znaczenie podziemia gospodarczego rośnie w wyniku rozwoju nielegalnego biznesu i ukrywania dochodów przed podatkami. W Europie od lat krajem o dużym udziale działalności nielegalnej w gospodarce są Włochy. W ostatnich latach również w naszym kraju, w związku z przemianami ustroju społeczno--gospodarczego, rozwija się spory margines nielegalnej działalności gospodarczej. Istotną przyczyną rozwoju podziemia gospodarczego jest brak stabilności politycznej i sprawnie działającej administracji państwowej. Szacunki rozmiarów gospodarki nieoficjalnej mieszczą się w szerokim przedziale od kilku do 25% dochodu narodowego.