Naruszenia porozumienia SPS
Rozdział I – Cele i założenia porozumienia SPS
W ostatnich latach dużego znaczenia nabrała jakość i bezpieczeństwo produktów spożywczych. W okresie liberalizacji handlu coraz istotniejszą rolę odgrywają pozataryfowe zabezpieczenia handlowe. Zapewnienie bezpieczeństwa konsumentów staje się coraz ważniejszym aspektem umów międzynarodowych. Jednym z przykładowych porozumień dotyczących jakości produktów spożywczych jest porozumienie o stosowaniu środków sanitarnych i fitosanitarnych.
Według zamieszczonej w porozumieniu definicji środki sanitarne i fitosanitarne rozumiane są jako substancje stosowane do ochrony życia lub zdrowia roślin, zwierząt i ludzi na terytorium członka przed zagrożeniami wynikającymi z :
- obecności szkodników, chorób, organizmów przenoszących choroby lub organizmów powodujących choroby
- dodatków, zanieczyszczeń, toksyn lub organizmów przenoszących choroby, zawartych w żywności , napojach i paszach
- chorób przenoszonych za pośrednictwem zwierząt, roślin lub produktów z nich wytworzonych
kolejne części ---> menu po lewej.
Teraz trochę pytań i odpowiedzi.
1. Czym jest mnożnik kreacji pieniądza i od czego zależy jego wielkość?
Mnożnik kreacji pieniądza jest wielokrotnością, jaką stanowi podaż pieniądza w stosunku do bazy monetarnej. Mnożnik ten mówi nam, jaka wielkość zasobu pieniądza wywołana jest przez zmianę bazy monetarnej o jednostkę.
Mnożnik kreacji pieniądza = (cp +1)/ (cp + cb)
cp – stopa gotówka/wkłady a vista sektora poza bankowego.
cb – stopa rezerw gotówkowych banków .
Wielkość omawianego mnożnika zależy więc od stopy rezerw gotówkowych banków komercyjnych oraz od gotówki w sektorze pozabankowym do wkładów bankowych.
2. Proszę wymienić narzędzia oddziaływania banku centralnego na wielkość podaży pieniądza i krótko scharakteryzować wybrane z nich.
Narzędzia, jakimi ban centralny może wpływać na podaż pieniądza to:
1. operacje otwartego rynku – mają miejsce, gdy bank centralny zmienia wielkość bazy monetarnej, kupując lub sprzedając emitowane przez państwo papiery wartościowe.
2. stopa dyskontowa - stopa procentowa przy której bank centralny udziela pożyczek bankom komercyjnym
3. stopa rezerw obowiązkowych – stanowi minimalną relację rezerw gotówkowych do wkładów, którą banki komercyjne musza utrzymać zgodnie z postanowieniem banku centralnego.
3. Proszę wymienić motywy utrzymywania pieniądza. Jak na wielkość popytu na pieniądz wpływają zmiany cen, realnego dochodu oraz stopy procentowej?
Motywy trzymania pieniądza (sformułowane przez Keynesa)
§ Motyw transakcyjny – popyt na pieniądz wynikający z użycia pieniądza w celu dokonywania płatności
§ Motyw przezorności – wynika z chęci zabezpieczenia się na wypadek nieprzewidzianych wydatków.
§ Motyw portfelowy (spekulacyjny) – wynika z niepewności jakie zyski przyniosą inne aktywa (akcje, obligacje)
Badania empiryczne wskazują na następujące własności funkcji popytu na pieniądz:
§ Wzrost stopy procentowej powoduje spadek popytu na pieniądz w ujęciu realnym.
§ Popyt na pieniądz rośnie wraz ze wzrostem dochodu.
§ Popyt na pieniądz w ujęciu nominalnym jest wprost proporcjonalny do poziomu cen.
4. Proszę wymienić kryteria monetarne i fiskalne z Maastricht i określić ich spełnienie przez Polskę.
Kryteria fiskalne:
§ Deficyt budżetowy nie może przekraczać 3 proc. PKB, chyba, że przekroczenie jest niewielkie i przejściowe
§ Dług Publiczny nie przekracza 60 proc. PKB
Kryteria monetarne:
§ Inflacja nie może przekraczać o więcej niż 1,5 punktu procentowego poziomu trzech krajów o najniższej inflacji
§ Wysokość średniej nominalnej stopy procentowej nie może przekroczyć 2% średniej nominalnej długookresowej stopy procentowej w trzech krajach UE o najniższym rocznym wskaźniku inflacji.
§ Państwa członkowskie w ramach europejskiego mechanizmu kursowego przez co najmniej dwa lata muszą zachować normalny przedział wahań kursów walut. W tym okresie waluta danego kraju nie może być dewaluowana w stosunku do waluty innych krajów UE.
Kryteria, których na dzień dzisiejszy Polska nie spełnia to kryterium dotyczące wielkości deficytu budżetowego, który obecnie wynosi ok. 3.8% PKB, oraz kryterium płynnego kursu walutowego (kurs w dalszym ciągu nie jest stabilny). Przy długu publicznym wynoszącym dla Polski ok. 51% PKB, możemy powiedzieć, że kryterium to jest przez nas spełniane. Od sierpnia 2002 r. spełniamy również kryterium dotyczące inflacji, a od marca 2003 r. kryterium zbieżności stop procentowych.
5. Dlaczego w czasie recesji rośnie deficyt budżetowy?
Wzrost deficytu budżetowego z czasie recesji wynika ze spadku produkcji, a tym samym ze spadku dochodu narodowego. Ponadto państwo, chcąc wpłynąć na przebieg cyklu koniunkturalnego może podczas recesji obniżyć podatki (ograniczając wpływy do budżetu), mając nadzieje, że ludzie zwiększą wydatki i w ten sposób PKB.
6. Wyjaśnij różnicę między deficytem strukturalnym a deficytem cyklicznym.
Deficyt strukturalny jest częścią deficytu budżetowego, która nie zleży od koniunktury. Powstaje w celu realizacji wysokiej stopy zatrudnienia. Występuje, gdy nie istnieje bezrobocie, a jego wielkość jest ustalona. Natomiast deficyt cykliczny to deficyt, który powstał w skutek wahań w gospodarce, których skutkiem było obniżenie dochodów państwa.
7. Dlaczego płatności transferowe są automatycznymi stabilizatorami?
Płatności transferowe to wypłaty, realizowane przez państwo, w zamian za które nie otrzymuje ono bezpośrednio żadnych dóbr czy usług. Typowym przykładem płatności transferowych są wypłaty emerytur i rent z budżetu państwa bądź też płatności zasiłków dla bezrobotnych. Płatności te są automatycznymi stabilizatorami, gdyż dzięki nim konsumpcja nie spada (podtrzymanie popytu), a negatywne szoki gospodarcze maja mniejszą siłę oddziaływania.
8. Dlaczego redukcja podatków może w ogóle nie mieć wpływu na konsumpcję, jeśli rodziny są ukierunkowane na przyszłość?
Zgodnie z hipotezą Ricardo-Barro, przy danej wielkości wydatków publicznych, zmiany wysokości opodatkowania nie mają wpływu na wielkość konsumpcji jeśli rodziny są ukierunkowane na przyszłość. Powiększenie deficytu budżetowego, w wyniku obniżenia podatku lub podwyższenia wydatków państwa, prowadzi do wzrostu poziomu oszczędności prywatnych, równoważących zadłużenie rządu. Im więcej rząd pożycza, tym więcej obywatele oszczędzają. Oszczędności te mają zabezpieczyć poziom konsumpcji gospodarstw domowych, kiedy rząd zacznie spłacać zadłużenie, podnosząc w tym celu podatki lub ograniczając wydatki.
9. Dlaczego powinno się traktować zakupy państwowe jako zakłócenia łącznego popytu?
Każda gospodarka jest z natury niestabilna i podlega nieregularnym wstrząsom, po których może potrzebować dużo czasu, aby powrócić do sytuacji zbliżonej do pełnego zatrudnienia. Władze państwowe mogą więc podejmować działania interwencyjne (zwiększając bądź zmniejszając zakupy państwowe) oddziałujące na poziom łącznego „efektywnego” popytu w celu zapewnienia szybszego powrotu do pełnego zatrudnienia.
10. Na czym polega idea przewagi komparatywnej?
Ideą przewagi komparatywnej jest względnie niższy koszt produkcji lub zdolność do produkowania wyrobu po niższym koszcie, niż jest w stanie uczynić gospodarka konkurująca. Względną przewagę komparatywną oblicza się porównując względne relacje produkcji i nakładów. Dana gospodarka dysponuje przewagą względną wtedy, gdy jej przewaga absolutna jest największa lub wtedy, gdy jej strata absolutna jest najmniejsza.
11. Jakie są przyczyny międzynarodowych przepływów czynników produkcji?
Przyczyny międzynarodowych przepływów czynników produkcji (kapitału i pracy) są:
§ Różnice w międzynarodowych poziomach wynagrodzenia kapitału i pracy.
§ Możliwość uzyskania większego dochodu.
§ bezrobocie – nadwyżka wolnej siły roboczej.
§ Różnice pod względem ponoszonych kosztów.
§ Występowanie niestabilności politycznej zwiększającej ryzyko działalności gospodarczej.
§ Konflikty na tle etnicznym bądź religijnym.
12. Jakie podstawowe korzyści wiążą się z wejściem Polski do strefy euro?
§ Zniesienie kursu wymiany złotego do euro.
§ Zmniejszenie kosztów transakcyjnych. - po wejściu do strefy euro polskie przedsiębiorstwa nie będą musiały ponosić kosztów związanych z wymianą walut oraz nie będą zmuszone do analizowania i zabezpieczania się przed ryzykiem kursowym.
§ Spadek stóp procentowych w kraju.
§ Dzięki wspólnej walucie przedsiębiorstwa uzyskają również dostęp do europejskiego rynku usług finansowych, który oferuje bogatszą ofertę produktów i niższe koszty.
§ Stabilność cen i wzrost gospodarczy, dzięki niskiej inflacji gwarantowanej przez niezależny Europejski Bank Centralny.
§ Wzrost inwestycji, konkurencyjności i ożywienie wymiany handlowej.
13. Wymień kilka czynników wpływających na kurs walutowy i omów krótko jeden z nich.
Czynnikami wpływającymi na kurs walutowy są np.: poziom inflacji, poziom stopy procentowej, stan bilansu płatniczego i handlowego, podaż walut obcych na krajowym rynku walutowym i popyt na te waluty, polityka kredytowa banków, nastawienie inwestorów. Między stopą procentową a kursem walutowym zachodzi dodatnia zależność.
14. Podaj kontrargumenty wobec postulatu: „Musimy wszelkimi metodami poprawić nasz bilans handlowy i walczyć z bezrobociem. Najlepiej według sekwencji: Ograniczenie importu ŕ wzrost popytu na produkcję krajową ŕ wzrost dochodów i konsumpcji (i wzrost zatrudnienia).”
Wraz z ograniczeniem importu spadkowi ulec może również eksport, a to nie poprawi zarówno bilansu handlowego, jak też nie zmniejszy bezrobocia, a wręcz przeciwnie może dojść do zmniejszenia zatrudniania ze względu na ograniczony mniejszym eksportem popyt. Ponadto ograniczenie importu nie musi prowadzić do wzrostu popytu na produkcję krajową. Jeśli bowiem importowany produkt był tańszy od tego samego produktu krajowego, popyt na produkcję krajową, dochód, konsumpcja i zatrudnienie nie będą miały bodźca do wzrostu.